Overslaan en naar de inhoud gaan

Lucas Huizinga | Gaspeil.nl

Gebruikersverhaal

Lucas Huizinga | Gaspeil.nl

"Van tanker tot gasopslag"
Lucas Huizinga van gaspeil.nl met de logo van ned.nl in de hand

Hoe vol zijn de Nederlandse gasopslagen, halen we het vuldoel, en hoeveel gas komt er de komende weken per schip binnen? Op Gaspeil.nl ziet iedereen het in één oogopslag. Lucas Huizinga bouwde de website met open data, waaronder die van het Nationaal Energie Dashboard (ned.nl).

Hoe het begon

Begin 2026 keek Lucas bijna dagelijks op ned.nl naar de gasvoorraad. "Ik zag de vulgraad van de opslagen steeds verder zakken. Toen die onder de 10% kwam, wilde ik beter begrijpen hoe dit in elkaar zat." In dezelfde periode bouwde hij tools met publieke data. "Ik zie mezelf als een creatieve denker met een technische achtergrond," zegt Lucas, eigenaar van marketing- en designbureau Sorted.co en ooit programmeur bij een reclamebureau. “Sinds een jaar of twee besteed ik veel van mijn tijd aan het bouwen van apps en datasites." Zo ontdekte hij dat ned.nl een eigen API (koppeling voor automatische data-uitwisseling) heeft. "Toen ik inlogde, was ik verbaasd hoeveel databronnen er beschikbaar waren. Ik keek altijd alleen naar de vulgraad, maar het bleek een heel netwerk: aanvoer, verbruik, internationale verbindingen."

Omdat de API voor iedereen open is, kon hij snel aan de slag met pagina's over de vulgraad per dag, vergelijkingen met eerdere jaren en cijfers per gasopslag. "Ik heb het live gezet om te delen wat ik zelf interessant vond om te zien. De eerste versie van Gaspeil.nl stond binnen een dag online. Dat kwam mede door de heldere structuur van de API van ned.nl.”

Veel bronnen combineren

Na de eerste versie bleef Lucas bouwen. “Daarna begon het uitzoeken: welke bronnen sluiten op elkaar aan, waar spreken ze elkaar tegen, en hoe maak je daar een bruikbaar geheel van?" Begin september kwam de LNG-radar erbij. "Steeds meer gas komt binnen als LNG, vloeibaar aardgas, per tanker. Als je ziet wat er nu met een tanker uit Amerika vertrekt, krijg je een beeld van wat er over twee weken in Nederland kan aankomen."

Inmiddels combineert Gaspeil.nl de data van ned.nl met Europese cijfers over opslagen en LNG-terminals, internationale scheepsdata, de havenlijsten van Rotterdam en de Eemshaven, het weer van het KNMI en de gasprijs. Het verrassendste vindt Lucas dat bronnen het niet altijd met elkaar eens zijn. "De Europese gascijfers zijn goed gemeten, maar scheepsdata is minder strak. Schepen verdwijnen soms van de radar of zijn lastig te volgen. Daarom heb ik eigen regels toegevoegd om de bronnen met elkaar te vergelijken en afwijkingen te controleren." Gaspeil.nl voegt ook zelf informatie toe, zoals de waarschijnlijke herkomst van een lading, en bouwt een eigen historie op van waar schepen laden en hoe ze over de wereld bewegen. "Door die bronnen te combineren, kan ik ontwikkelingen per schip volgen en later vergelijken met de officiële maandcijfers."

Wat voegt de data van ned.nl toe?

"Een opslagpercentage vertelt maar een deel van het verhaal," zegt Lucas. "Pas als je ook ziet hoeveel gas er binnenkomt en wordt verbruikt, begrijp je hoe de voorraad zich ontwikkelt." Daarvoor gebruikt Gaspeil.nl twee soorten data van ned.nl. De eerste is de dagelijkse gasvoorraad. "Het cijfer van ned.nl is vaak een dag of meer eerder beschikbaar dan de Europese bron. Daardoor staat op de homepagina altijd de meest actuele stand." De tweede is het gasverbruik, uitgesplitst naar regionale netten (huishoudens, gebouwen, mkb en glastuinbouw), de grote industrie en gascentrales.

Verder bouwen

Lucas heeft nog genoeg plannen. "Ik wil meer laten zien over het actuele verbruik in Nederland, en de Europese gasleidingen beter in beeld krijgen. De Nederlandse opslag is maar één schakel: in Europa stroomt het gas alle kanten op, en dat wil ik laten zien. Daarom heb ik onlangs een eerste Europese versie gelanceerd die gaslevel.eu heet. Ik zie inmiddels overal databronnen. Ik vind het interessant om met datatrends zichtbaar te maken, ontwikkelingen te voorspellen en keuzes beter te onderbouwen. Het voelt een beetje als mijn burgerplicht."

Zelf data delen via een API

Gaspeil.nl heeft sinds kort een eigen API opengesteld, zodat anderen de LNG- en scheepsdata eenvoudig kunnen gebruiken. "Ik begon met open data, en nu stel ik zelf data beschikbaar. Zo kan wat wij verzamelen ook weer gebruikt worden door anderen. Wat me vooral opvalt aan ned.nl, is hoe toegankelijk de mensen erachter zijn. Ze denken mee en staan open voor ideeën."

Nationaal Energie Dashboard gaat zich volledig focussen op het leveren van open energiedata

Het Nationaal Energie Dashboard (ned.nl) levert sinds de lancering, 2,5 jaar geleden, open energiedata: vrij te bekijken en te downloaden op ned.nl, en te koppelen via de gratis API (koppeling voor automatische data-uitwisseling). Daarnaast ontwikkelde ned.nl een viertal voorbeeldtoepassingen om te laten zien wat er met deze data mogelijk is: het Energieweerbericht, het Groenste moment, de Zonne-energievoorspeller en het Bespaarmoment. Inmiddels heeft de markt zelf alternatieven ontwikkeld. Daarom kiest ned.nl ervoor om te stoppen met het aanbieden van deze voorbeeldtoepassingen, en zich vanaf eind 2026/begin 2027 volledig te focussen op het leveren van open energiedata.

Conclusion Low Code Company | Footprint Reductor

Gebruikersverhaal

Conclusion Low Code Company | Footprint Reductor

"Met vrij beschikbare data kunnen we tegen lage kosten energieverbruik optimaliseren"
Conclusion Low Code Company Frank

Hoe weet je wanneer elektriciteitsverbruik de minste CO₂-uitstoot heeft? En wanneer de meeste zon- en windenergie wordt opgewekt? Frank Dennissen, ontwikkelaar bij Conclusion Low Code Company, bouwde een tool die dat in één oogopslag laat zien én die eenvoudig ingezet kan worden door andere bedrijven voor hun eigen applicaties: de Footprint Reductor. Dit is een gratis module voor het platform Mendix, waarin je kant-en-klare modules eenvoudig kunt gebruiken voor eigen toepassingen. De module gebruikt daarvoor data van het Nationaal Energie Dashboard (ned.nl). Wie zijn verbruik verschuift naar die gunstige momenten, bespaart CO₂ en ontlast het elektriciteitsnet.

Een Mendix-module die iedereen kan gebruiken

Het bedrijf bouwt software voor uiteenlopende opdrachtgevers: van een portal waarmee Trigion de inzet van beveiligers bij de Dienst Justitiële Inrichtingen regelt, tot een online boekingssysteem voor studentenhuisvesting. Dat bouwen gebeurt met Mendix, het platform waar Frank al jaren mee werkt. Handig daaraan is dat je onderdelen die je één keer maakt, als module kunt delen met andere ontwikkelaars. De Footprint Reductor is zo’n module. Frank legt uit: "Een module is een blokje code dat je zo in je eigen project zet. Je downloadt hem, eigenlijk net zoals in een appstore. Daarna kun je twee dingen doen. Je gebruikt het kant-en-klare scherm, dat direct laat zien wat het beste moment is om elektriciteit te verbruiken. Of je gebruikt alleen de rekenkracht erachter: de module geeft dan de gunstigste tijdstippen en de besparing terug, en daar bouw je je eigen applicatie omheen. Bijvoorbeeld eentje die elektrische voertuigen automatisch laat opladen op de gunstigste momenten."

Het idee voor de Footprint Reductor ontstond eind vorig jaar. "Collega’s van een zusterbedrijf binnen Conclusion hadden iets vergelijkbaars gebouwd, met een andere programmeertaal en een andere databron. Toen dacht ik: dit kan ik ook voor Mendix-ontwikkelaars maken, met een oplossing die écht effect kan hebben. Via Google kwam ik al snel bij het Nationaal Energie Dashboard uit. Ned.nl is een snoepwinkel voor ontwikkelaars met een groen hart: zoveel vrij toegankelijke data om doorheen te struinen. Ik zag meteen voor me hoe daar een Mendix-oplossing uit kon ontstaan."

Zo werkt het

De Footprint Reductor haalt data op van het Nationaal Energie Dashboard over de verwachte opwek van zon- en windenergie en de verwachte hoeveelheid CO₂-uitstoot per kilowattuur geproduceerde elektriciteit. Daarmee berekent hij wanneer de CO₂-uitstoot het laagst is en wanneer er een piek is in de productie van zon- en windenergie.

Frank geeft een voorbeeld: "Stel, je wilt een elektrische auto drie uur laden. Dan zegt de tool bijvoorbeeld: doe dat morgen tussen 11.30 en 14.30 uur. De besparing kan oplopen tot 90% minder CO₂-uitstoot. En het mooie is: je hoeft er niets voor aan te passen of aan te schaffen. Je doet precies wat je altijd al deed, alleen op een ander moment. Een hele kleine investering met een groot effect." Omdat niet alles kan wachten op hét ideale moment, kun je een deadline instellen. "Een auto acht dagen laten stilstaan voor het perfecte laadmoment, dat gaat vaak niet. Dus je kunt aangeven: het moet vóór morgenavond klaar zijn. Dan zoekt de tool het beste moment binnen die tijd. Dit kan midden op de dag zijn in de zomer, of midden in de nacht in de herfst, wanneer het elektriciteitsgebruik laag is en het hard waait. De module bepaalt dit zelf op basis van de data." 

Uiteindelijk gaat het Frank om meer dan inzicht alleen. "Hoewel de grafieken en de data op het scherm natuurlijk heel mooi zijn, is ons doel vooral om een rekenmodule te zijn voor andere Mendix-applicaties die automatisch acties uitvoeren of inplannen op basis van het berekende beste moment."

Gratis beschikbaar voor iedereen

De Footprint Reductor is voor alle Mendix-ontwikkelaars vrij te downloaden via de Mendix Marketplace. "Het Nationaal Energie Dashboard geeft zijn data vrij aan iedereen die de energietransitie verder wil helpen. Die handschoen heb ik opgepakt. Wat wij bouwen, geven we op dezelfde manier door aan anderen." Sinds de lancering in mei is de module al circa negentig keer gedownload door ontwikkelaars die er hun eigen toepassingen mee bouwen. En de potentiële impact is groot: Mendix wordt in Nederland breed gebruikt, van energiebedrijven en banken tot gemeenten en zorgorganisaties. Al die organisaties kunnen de module inzetten zodra hun elektriciteitsverbruik te plannen valt.

Ook in klantgesprekken opent de tool deuren."Als duurzaamheid ter sprake komt, kunnen onze collega’s zeggen: we hebben hier iets voor op de plank liggen, en dat kost in principe niets. Neem een bloemenveiling: daar rijden elektrische karretjes rond die opgeladen moeten worden. Met deze tool bepaal je daarvoor het slimste moment."

Wensen voor de toekomst

Frank ziet nog volop uitbreidingsmogelijkheden. Zo denkt hij aan de optie om de drukste uren op het elektriciteitsnet te vermijden, bijvoorbeeld tussen vier en negen uur ’s avonds. "Thuis heb ik mijn warmtepomp zo ingesteld dat hij in de piekuren niet draait. Zoiets zou je met de tool ook kunnen doen: bepaalde intervallen instellen waarin iets juist níet mag starten. Zo help je overbelasting van het elektriciteitsnet tegen te gaan."

Kleine kosten, groot effect

Wat de vrij beschikbare data voor zijn organisatie betekent? Frank vat het samen in één zin: "De beschikbaarheid van deze data geeft ons de mogelijkheid om tegen hele geringe kosten energieverbruik te optimaliseren." Zo laat de Footprint Reductor zien hoe open energiedata leidt tot concrete toepassingen die de energietransitie versnellen.

Benieuwd naar de Mendix-module? Bekijk de Footprint Reductor op de Mendix Marketplace.

Wie de module heeft gedownload en wat ermee gebouwd wordt, is op dit moment nog niet bekend. Zodra daar meer zicht op is, delen we daar graag nieuwe voorbeelden van.

Voorspellingen elektriciteitsproductie en CO₂-uitstoot uitgebreid

De data over de elektriciteitsproductie door warmtekrachtkoppelingen (WKK) en gascentrales op het Nationaal Energie Dashboard is verbeterd en uitgebreid. De voorspelling van de productie per uur is nauwkeuriger geworden en uitgebreid van één dag naar zeven dagen, inclusief de bijbehorende CO₂-uitstoot. Circa twee maanden geleden werd de data over kolencentrales en de bijstook van biomassa al op dezelfde manier verbeterd. Doordat de productie van elektriciteit nu bij alle individuele elektriciteitsbronnen zeven dagen vooruit wordt voorspeld, is ook het beeld van de totale elektriciteitsmix compleet, inclusief de CO₂-uitstoot en de CO₂-emissiefactor. Deze data is te bekijken via grafieken op ned.nl, te downloaden als csv-bestand of te koppelen aan eigen systemen via een AP-sleuteI.